[Kiến thức khoa học] Sinh vật lạ gây thiệt hại lớn

(ANTĐ) - Thời gian gần đây tại đầm Rưng thuộc huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc xuất hiện một loại sinh vật lạ có hình khối, kích thước từ 1-30cm gây chết tôm, cá… Các cơ quan chuyên môn đang nghiên cứu làm rõ loại sinh vật lạ này, đồng thời tìm biện pháp hạn chế không để lây lan.

Do diện tích mặt hồ rộng nên UBND huyện Vĩnh Tường đã giao cho Hợp tác xã chăn nuôi và dịch vụ tổng hợp Bình Minh đấu thầu nuôi trồng thủy sản. Trong nhiều năm qua việc nuôi trồng thủy sản tại đầm Rưng diễn ra bình thường, nhưng từ cuối tháng 4-2009, khi kéo lưới thu hoạch cá tại đầm, HTX Bình Minh bắt được 1 loại sinh vật lạ với số lượng lớn làm chết tôm, cá, ốc….
Chiều 12-5-2009, nhóm PV Báo ANTĐ đã có mặt tại đầm Rưng để tìm hiểu sự việc. Trong khi đang vớt sinh vật lạ tại đầm Rưng, ông Trương Văn Yên, người dân xã Tứ Trưng, huyện Vĩnh Tường làm nghề đánh cá tại đây cho biết: Khi kéo lưới lên chúng tôi thấy loại sinh vật này nhiều hơn cả cá. Những con cá còn sống chạm vào loại sinh vật này đều bị chết.
Khi sờ vào sinh vật này rất ngứa, dính vào chân tay gây lở loét… Theo quan sát của chúng tôi, sinh vật này có kích thước từ 1-30cm, bên trong có những chấm li ti màu đen, trắng đục, xung quanh là lớp chất nhầy, dẻo có màu trong suốt và có mùi tanh khẳm. Điểm đặc biệt của loài sinh vật này là khi bám vào con ốc thì thấy hiện tượng ốc bị bong tróc miệng và vàng nhũn.
Bà Phan Thị Xuân - Chủ nhiệm Hợp tác xã chăn nuôi và dịch vụ tổng hợp Bình Minh cho biết, mỗi năm HTX thả xuống đầm 35 tấn cá giống chủ yếu là các loại cá: trôi, trắm, mè, rô phi… và sẽ cho thu hoạch khoảng 100 tấn cá thành phẩm. Vào vụ thu hoạch mỗi mẻ lưới bình thường kéo được khoảng 2 - 3 tấn cá. Tuy nhiên, từ cuối tháng 4-2009, khi thu hoạch thấy lượng cá giảm hẳn và bắt được rất nhiều sinh vật lạ. Nhiều mẻ lưới kéo lên chỉ thu được 5 - 7 tạ cá, cùng với cá còn có đến gần 2 tấn sinh vật lạ. Khi lưới kéo lên, có đến 90% con cá lao vào sinh vật lạ bị chết.
Theo bà Xuân, lúc đầu do nghĩ là cá bị thiếu dưỡng khí nên HTX chăn nuôi và dịch vụ tổng hợp Bình Minh đã đầu tư mua hệ thống máy sục khí để cứu cá. Tuy nhiên, dù đã sục khí nhưng những con cá chạm vào sinh vật lạ vẫn bị chết. Ngoài hiện tượng cá chết thì các sản phẩm phụ như tôm, tép, bống… cũng giảm hẳn, gây thiệt hại lớn cho HTX. Cũng theo bà Xuân, hiện tượng cá chết tại đầm Rưng xuất hiện từ khoảng tháng 5-2008, tuy nhiên giai đoạn này cá chết rải rác, chưa nhiều nên không ai để ý.




Đang làm rõ nguyên nhân
Sau khoảng 10 ngày kéo lưới phát hiện sinh vật lạ trên, ngày 28-4-2009, bà Phan Thị Xuân - Chủ nhiệm Hợp tác xã chăn nuôi và dịch vụ tổng hợp Bình Minh đã có văn bản gửi UBND huyện Vĩnh Tường thông báo sự việc. Trao đổi với PV Báo ANTĐ, ông Nguyễn Văn Mạnh - Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Tường cho biết: Ngay sau đó, UBND huyện Vĩnh Tường đã cử ****** về nắm tình hình, ngày 29-4-2009, UBND huyện Vĩnh Tường đã có công văn gửi Sở Nông nghiệp & PTNT tỉnh Vĩnh Phúc, Sở Tài nguyên & Môi trường tỉnh Vĩnh Phúc đề nghị cử ****** chuyên môn về thực địa để nghiên cứu, xem xét và hướng dẫn biện pháp phòng, chữa kịp thời.
Ngày 4-5-2009, Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Vĩnh Tường đã phối hợp với Viện Thủy sản 1 tiến hành lấy mẫu sinh vật lạ, mẫu nước... Kết quả kiểm tra tại chỗ cho thấy, các yếu tố môi trường đều nằm trong giới hạn cho phép. Nguyên nhân cá chết có thể do sinh vật lạ bám vào mang, tiết ra chất nhầy làm cá không hô hấp được (nhất là khi kéo lưới). Trước tình hình đó, các cơ quan chuyên ngành khuyến cáo HTX Bình Minh nên dừng việc kéo lưới thu hoạch cá vào thời điểm này để tránh việc sinh vật lạ làm chết cá.




Chi cục Thủy sản tỉnh Vĩnh Phúc đã đưa mẫu sinh vật lạ tại đầm Rưng đến Trung tâm Quan sát môi trường Việt Nam xét nghiệm, nghiên cứu tìm ra nguồn gốc, chủng loại, cơ chế phát triển và cách xử lý. Đồng thời, các cơ quan chuyên môn đang tiếp tục theo dõi, giám sát, không để sinh vật lạ phát tán ra khu vực khác và hướng dẫn người nuôi cá thực hiện các biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn tác hại.
Đây là một loại sinh vật lạ gây thiệt hại lớn cho việc nuôi trồng thủy sản tại đầm Rưng, gây ảnh hưởng đến tâm lý của người dân. Đề nghị các cơ quan chuyên môn sớm nghiên cứu và đưa ra kết luận về chủng loại sinh vật này, đồng thời nhanh chóng có biện pháp xử lý loại sinh vật này.
ANTĐ sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật thông tin của các nhà chuyên môn nhận định về loại sinh vật lạ này.