Kính viễn vọng Spitzer vừa phát hiện một thiên hà xoắn có hình dạng giống con mắt cách trái đất khoảng 50 triệu năm ánh sáng.
Thiên hà xoắn có hình dạng giống con mắt khổng lồ cách trái đất chừng 50 triệu năm. Ảnh: NASA.
Thiên hà này có kiểu xoắn giống dải Ngân hà với một hố đen khổng lồ ở giữa. Hố đen này có khối lượng gấp chừng 100 triệu lần mặt trời của chúng ta. Trong khi đó, hố đen ở giữa Ngân hà chỉ nặng hơn mặt trời vài triệu lần.
"Giới thiên văn quốc tế đang nỗ lực tìm hiểu số phận của những hố đen như thế. Một số giả thiết cho rằng chúng đã bước vào trạng thái "ngủ" giống như hố đen ở giữa Ngân hà", George Helou, phó giám đốc Trung tâm Khoa học Spitzer (thuộc NASA), phát biểu.
Trong bức ảnh mà kính viễn vọng Spitzer chụp (bằng camera hồng ngoại), hố đen vô hình được bao quanh bởi một vòng tròn màu xanh dương và trắng. Đó là nơi các ngôi sao mới hình thành. Bên ngoài vòng đó là những đường xoắn màu đỏ.
"Vòng này là đối tượng đáng nghiên cứu vì nó tạo ra sao với tốc độ rất cao", Kartik Sheth, một nhà thiên văn của NASA, nhận xét.
Đốm sáng màu xanh dương nhạt phía bên trái vòng trông giống ngôi sao, nhưng thực ra đó là một thiên hà. Các chấm sáng khác trong ảnh có thể là ngôi sao gần hoặc thiên hà xa xôi.
Những cánh tay của thiên hà (đường xoắn màu đỏ) chính là phần vật chất bị nung nóng bởi nhiệt từ những ngôi sao mới sinh. Những ngôi sao cũ nằm rải rác trong thiên hà và phát ra ánh sáng màu xanh dương.
Mắt xanh khổng lồ trong vũ trụ
Kính viễn vọng không gian Hubble chụp được bức ảnh tuyệt đẹp về một tinh vân có hình dạng giống con mắt vào ngày 4/5 vừa qua.
Tinh vân hình con mắt trong vũ trụ. Những tinh vân có cấu trúc nhiều tầng như thế này rất hiếm trong vũ trụ. Ảnh: NASA.
Tinh vân nói trên là một đám mây bụi khí nhiều màu sắc có tên Kohoutek 4-55, có một "mắt" hướng về phía kính viễn vọng không gian Hubble. Bức ảnh được chụp bằng camera góc rộng số 2 trên kính Hubble. Đây là một trong những bức ảnh cuối cùng của camera này, bởi nó sắp được thay thế bằng camera góc rộng số 3 trong vài ngày tới. Tàu con thoi Atlantis của NASA rời khỏi bệ phóng hôm qua để thực hiện một trong những sứ mệnh nguy hiểm nhất trên quỹ đạo: sửa chữa và bảo dưỡng kính thiên văn Hubble.
Tinh vân là hỗn hợp của bụi, khí hydro, khí helium và plasma. Chúng thường tập trung thành những dải hẹp, dày từ vài chục đến vài trăm năm ánh sáng (1 năm ánh sáng = 9.460 tỷ km). Tinh vân không có mối quan hệ nào với hành tinh. Chúng được gọi là "tinh vân" vì khi quan sát bằng những kính thiên văn thuộc thế hệ đầu tiên, trông chúng giống như các hành tinh trong hệ mặt trời. Dải ngân hà có rất nhiều tinh vân. "Con mắt" trong bức ảnh gồm nhiều lớp vật chất của một ngôi sao khổng lồ đỏ. Ngôi sao thổi những lớp vật chất vào không gian trước khi chết.
Bức xạ cực tím từ phần lõi nóng còn lại của ngôi sao xuyên qua những tầng khí bên ngoài khiến chúng phát sáng. Tầng bụi khí sáng rực trong cùng được bao quanh bởi một quầng sáng nhạt màu đỏ. Mỗi màu sắc được tạo nên bởi sự bức xạ của một loại khí, như nitơ (đỏ), hydro (xanh lục), oxy (xanh dương). Các nhà thiên văn khẳng định những tinh vân có cấu trúc nhiều tầng như thế tương đối hiếm trong vũ trụ.
---------- Bài viết đã được nhập tự động bởi hệ thống ----------
'Bàn tay Chúa' trong vũ trụ
Kính thiên văn Chandra của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) chụp được một hình ảnh giống như bàn tay khổng lồ đang vươn về phía các ngôi sao.
"Bàn tay Chúa" được tạo nên bởi năng lượng của một ẩn tinh. Ảnh: NASA.
Hình ảnh ghi lại được giống như một bàn tay khổng lồ với các ngón tay đang mở ra. Nó được tạo nên bởi một ẩn tinh (ngôi sao chết siêu đặc, quay nhanh và ********** nhiều năng lượng vào không gian xung quanh). Ẩn tinh này cách trái đất khoảng 17.000 năm ánh sáng và đang "trốn" trong lòng bàn tay. Ẩn tinh có đường kính khoảng 19,2 triệu km, song tinh vân (đám mây bụi khí) mà nó tạo ra có độ dài tới 150 năm ánh sáng.
Kính thiên văn Chandra của NASA - bay trên quỹ đạo cách bề mặt địa cầu 576 km - chụp được hình ảnh "bàn tay Chúa" nhờ tia X mà nó phát ra. Nhiệm vụ của kính thiên văn Chandra là chụp ảnh những vùng có mật độ năng lượng lớn trong vũ trụ, như tàn tích của những sao đã nổ tung.
Những tia sáng màu đỏ vàng trong ảnh là một phần của đám mây bụi khí gần đó. Chúng được cấp năng lượng nhờ luồng electron và ion mà ẩn tinh thổi ra. Những màu sắc của hình ảnh được tạo ra bởi mật độ tập trung năng lượng. Chẳng hạn, những vùng có mật độ tia X cao nhất phát ra màu xanh dương.
Ẩn tinh hình thành khi các sao thông thường hết nhiên liệu và sụp đổ vào trong. Phần lớn ẩn tinh có khối lượng gấp 1,35 đến 2,1 lần mặt trời. Chúng nặng hơn sao lùn trắng và nhẹ hơn hố đen. Các ẩn tinh quay rất nhanh ngay sau khi hình thành. Tốc độ quay tăng dần lên khi nó co lại. Một ẩn tinh mới ra đời có thể quay một vòng trong khoảng từ 1/700 tới 30 giây.
Vũ trụ kỳ ảo
Kính viễn vọng Hubble được phóng vào vũ trụ tháng 4/1990 và gửi về trái đất những hình ảnh kỳ thú chụp trong vũ trụ. Dưới đây là những bức ảnh đẹp nhất.
Tinh vân Mắt mèo nằm cách trái đất ba nghìn năm ánh sáng.
Trông giống như con cá ngựa nhưng vệt đen trong bức ảnh này thực chất là cột bụi được tạo ra trong quá trình hình thành ngôi sao gần thiên hà Tarantula.
Thiên hà có hình xoắn ốc M104 có phần lõi sáng trắng, xung quanh là những đường bụi vũ trụ khiến nó trông như hình chiếc mũ và giống với cái tên của nó Sombrero Galaxy (Thiên hà hình mũ).
Năm 1787, nhà thiên văn William Herschel phát hiện tinh vân Eskimo có hình đầu người, xung quanh là hình chiếc mũ.
Tinh vân hình nón NGC 2264 được cho là trông giống hình ảnh của Chúa Jesus.
Tinh vân NGC 2818 với những quầng bao quanh ở thể khí.
Bức ảnh này thường được gọi bằng cái tên Đêm đầy sao ngụ ý bức họa của Vincent van Gogh. Phần bề mặt của ngôi sao V838 Mon bỗng nhiên nở rộng khiến nó trở thành ngôi sao sáng nhất trong Dải Ngân hà hồi tháng 1/2002.
Tinh vân IC 4406 trông như hình chữ nhật nhưng thực chất có hình trụ và được chụp từ một cạnh bên.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét